Veel gestelde vragen asielopvang

Een vluchteling is iemand die zijn of haar land van herkomst ontvlucht is en bescherming aanvraagt in een ander land. Bijvoorbeeld door: ras of nationaliteit, godsdienst, politieke overtuiging, oorlog of het behoren tot een bepaalde sociale groep.

Asielzoekers zijn mensen die hun thuisland ontvluchten en bescherming aanvragen in een nieuw land. Dit kunnen ook alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) zijn zonder verblijfsvergunning. Amv worden beschouwd als kwetsbare personen vanwege hun jonge leeftijd en het ontbreken van ouderlijke zorg en krijgen een voogd tot ze 18 jaar worden of weggaan uit Nederland. Asielzoekers hebben een verzoek ingediend bij de autoriteiten van een land waar zij verblijven om erkend te worden als vluchteling en om bescherming te krijgen. Terwijl zij wachten op een beslissing van de Immigratie- en Naturalisatiedienst verblijven zij in een asielzoekerscentrum (azc). Zij vallen onder de verantwoordelijkheid van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Sinds de komst van de Spreidingswet heeft de gemeente Ommen ook een wettelijke taak om asielzoekers te huisvesten.

Asielzoekers worden statushouders zodra ze een verblijfsvergunning krijgen. Dit kunnen ook alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) zijn met een verblijfsvergunning. Ze maken dan deel uit van de Nederlandse samenleving. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt statushouders aan gemeenten. Daarmee zijn het inwoners van de gemeente geworden. Statushouders hebben recht op reguliere huisvesting, werk en sociale voorzieningen binnen de gemeente. Ook leggen zij het inburgeringsexamen af. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het inburgeringsaanbod. Deze wettelijke taak en de bijbehorende verplichtingen zijn vastgelegd in de Huisvestingswet.

Sinds 1 februari 2024 is de Spreidingswet van kracht. De gemeente heeft de wettelijke verplichting om vluchtelingen op te vangen en daarbij hebben wij een inspanningsverlichting voor de opvang van Oekraïense ontheemden.

De gemeenteraad heeft het college van burgemeester en wethouders gevraagd om nadere invulling te geven aan het verdeelbesluit van de Spreidingswet, door humane opvang te realiseren op één of meer locaties voor maximaal 100 asielzoekers. (84 asielzoekers en 16 alleenstaande minderjarige vreemdelingen)

Nee, het aantal asielzoekers dat een gemeente opvangt heeft geen invloed op het aantal statushouders dat de gemeente moet huisvesten. Deze twee dingen staan los van elkaar en worden geregeld door verschillende wetten. Het aantal plekken voor asielopvang wordt bepaald via de Spreidingswet, terwijl de Huisvestingswet 2014 bepaalt hoeveel statushouders (mensen met een verblijfsvergunning) een gemeente moet huisvesten.

De asielzoekers zullen wonen in wooneenheden met meerdere personen. In zo’n eenheid zijn bedden, kasten en een klein zitgedeelte geplaatst. Er zijn aparte sanitaire ruimtes en gemeenschappelijke recreatieruimtes.

Ja, asielzoekers nemen onder meer deel aan onderwijs (taallessen) en dagbestedingsactiviteiten. We verwachten van asielzoekers dat zij aan het programma meedoen.

Het asielzoekerscentrum in Ter Apel verschilt op een aantal belangrijke punten van andere opvangplekken in Nederland. Het fungeert als een centraal aanmeldcentrum voor alle asielzoekers die in Nederland komen. Iedereen die asiel aanvraagt, moet zich eerst hier melden en registreren. Andere opvangplekken fungeren voornamelijk als opvanglocaties, waar asielzoekers verblijven tijdens de verdere behandeling van hun asielaanvraag. Het verblijf in Ter Apel is tijdelijk. Vanwege de rol als aanmeldcentrum, kan Ter Apel vaak te maken krijgen met pieken in drukte, waardoor dit centrum overbelast raakt. Vaak is het overvol, wat leidt tot stressvolle situaties en spanningen. De situatie in Ter Apel is niet te vergelijken met opvangplekken voor asielzoekers elders in het land.

Een groep van alleenstaande minderjarige statushouders verblijft aan De Wolfskuil en aan het Kerkplein te Ommen.

Vanaf 2026 is er een kleine opvanglocatie voor maximaal 50 asielzoekers aan de Strangeweg 25.

In april stelde het college twee mogelijke opvanglocaties voor en vroeg inwoners om hun mening. Op basis van het meningenonderzoek en de reacties van inwoners heeft het college op 9 december 2025 besloten om de opvang voor 50 asielzoekers aan de Strangeweg 25 te realiseren.

Het onderzoek naar een tweede opvanglocatie is in voorbereiding. Binnen één jaar na ingebruikname van de opvang aan de Strangeweg komt het college met een voorstel voor deze tweede locatie.

Met een locatieonderzoek bekijk je de kansen, mogelijkheden en risico’s van een plek. Het locatieonderzoek voor de keuze voor opvangplekken deden we met behulp van het afwegingskader. In totaal zijn er 13 locaties onderzocht.

Het COA biedt meer dan alleen onderdak. Medewerkers begeleiden asielzoekers bij het vormgeven van hun toekomst in Nederland, het land van herkomst of een ander land. Op elke opvanglocatie zijn programma’s beschikbaar en worden gesprekken gevoerd over het leven op en rond de locatie en over toekomstperspectief. Zo ontwikkelen bewoners vaardigheden om regie te houden over hun leven. Ook is er een locatiemanager aanwezig.

Na het besluit om 100 asielzoekers op te vangen (84 volwassenen en 16 alleenstaande minderjarige vreemdelingen), is de gemeente gestart met een zorgvuldige zoektocht naar geschikte locaties. Het college van burgemeester en wethouders heeft onderzocht welke plekken mogelijk geschikt zijn. Eerst zijn bredere zoekgebieden bepaald. Daarna zijn deze gebieden verder bekeken en beoordeeld.

Bij deze beoordeling is gekeken naar verschillende criteria, zoals veiligheid, beschikbaarheid, bereikbaarheid en spreiding binnen de gemeente. Op basis hiervan wil het college concrete locaties voorstellen aan de gemeenteraad. De gemeenteraad vindt het belangrijk dat vluchtelingen kunnen meedoen in de samenleving. Daarom is er aandacht voor integratie en participatie, zoals taallessen. Vanuit deze visie is de gemeente tot de conclusie gekomen dat de Strangeweg 25 geschikt is als kleinschalige opvanglocatie voor maximaal 50 volwassen asielzoekers.

De gemeente kiest ervoor om de opvang van 100 asielzoekers (84 volwassenen en 16 alleenstaande minderjarige vreemdelingen) te spreiden over meerdere locaties. Op basis van het Handelingskader opvang vluchtelingen zijn locaties getoetst op 13 criteria die iets zeggen over de geschiktheid. Strangeweg 25 is als eerste geschikte locatie gekozen voor de opvang van 50 asielzoekers. Om te voldoen aan de Spreidingswet zoekt de gemeente nog een tweede geschikte opvanglocatie.

Op de locatie Strangeweg 25 worden volwassen asielzoekers opgevangen die al langere tijd in Nederland verblijven en klaar zijn voor een meer zelfstandige woonplek. Zij wonen in een kleinschalige setting en krijgen waar nodig begeleiding en professionele ondersteuning van het COA. Het gaat niet om statushouders en niet om alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Het COA huurt de locatie Strangeweg 25 van een andere eigenaar.

In afspraken tussen de gemeente en het COA staat hoe de opvang wordt georganiseerd. Het COA is dag en nacht telefonisch en per e-mail bereikbaar voor vragen, meldingen en klachten. De locatiemanager van het COA is het eerste aanspreekpunt.

De bewoners wonen zelfstandig. Er is deels begeleiding op de locatie en deels begeleiding op afstand. Voor taallessen, medische zorg en andere voorzieningen worden bewoners verwezen naar het azc in Dalfsen of naar voorzieningen in de gemeente. In de eerste drie maanden is er extra begeleiding en beveiliging. Daarna wordt geëvalueerd welke mate van toezicht nodig is.

Ja, er komt een overlegcommissie met de gemeente, de politie en omwonenden. Deze commissie helpt om contact tussen buurt en bewoners goed te laten verlopen.

De gemeente wil zorgen voor een veilige en goed georganiseerde opvang. Leefbaarheid en veiligheid in de buurt blijven belangrijk. In de participatiegroep kunnen omwonenden hierover meedenken.

Ja, de overlegcommissie geeft input voor de evaluatie. Ook omwonenden in de participatiegroep worden hierbij betrokken.

De gemeenteraad heeft een motie aangenomen om een duurzame, kleinschalige opvang te realiseren. Een periode van vijf jaar wordt als duurzaam beschouwd.

De gemeente heeft met het COA een overeenkomst voor vijf jaar afgesloten.

Ja, er is samenwerking met VluchtelingenWerk Ommen en met lokale organisaties op het gebied van onderwijs en welzijn.

Informatie wordt gedeeld via:

• de website van de gemeente
• het participatietraject ‘adviseren’
• de overlegcommissie
• brieven aan omwonenden

In het kader van het participatietraject wordt ook een meedenkgroep ingesteld waarin omwonenden meedenken over het besluit en de vervolgstappen.

De overlegcommissie is bedoeld om de relatie tussen bewoners van de opvanglocatie en de omgeving te versterken. In elk geval nemen de gemeente, de politie en omwonenden deel.

Er is nog geen definitieve datum bekend. De verwachting is begin tweede kwartaal van 2026.

Sinds 11 maart 2022 wordt zorghotel De Imminkhoeve in Lemele gebruikt als opvanglocatie voor vluchtelingen uit Oekraïne. De gemeente Ommen organiseert deze opvang tijdelijk. In het voormalige zorghotel verblijven op dit moment ongeveer 200 Oekraïense ontheemden. Eind 2025 komen daar 70 extra opvangplekken bij.

Er is nog geen vaste einddatum. Dit hangt af van verschillende factoren, zoals de situatie in Oekraïne en de behoefte aan opvang. Voor de locatie geldt een doorlopend contract met een opzegtermijn van zes maanden.

Meer weten over deze opvanglocatie? Bekijk dan de veelgestelde vragen over De Imminkhoeve.

Oekraïense ontheemden hebben een aparte status en vallen tot maart 2027 onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming van de Europese Unie. Nederland biedt op grond van deze richtlijn opvang, medische zorg en onderwijs aan Oekraïense ontheemden. De Tijdelijke wet ‘Opvang ontheemden Oekraïne’ geeft gemeenten een morele taakstelling, waarbij de gemeente onder andere verantwoordelijk is voor huisvesting. Het is nog onduidelijk hoe het vervolg na maart 2027 eruitziet.

Ga naar de pagina voor de opvang van Oekraïense ontheemden in de Imminkhoeve voor meer informatie.

Participatie is het actief betrekken en laten deelnemen van inwoners, ondernemers en organisaties bij het maken van (nieuwe) plannen van de gemeente en de uitvoering daarvan. De invulling van de participatie hangt af van de gekozen ‘participatietrede’. Ommen hanteert de participatie-ladder die 6 treden heeft (informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren, meebeslissen, meedoen).

De Spreidingswet zorgt ervoor dat er meer opvangplekken komen en dat vluchtelingen meer en eerlijk verspreid door Nederland kunnen wonen. Elke gemeente wordt verplicht om een aantal asielzoekers op te nemen, afhankelijk van de grootte en de welvaart van de gemeente. Doet een gemeente dat niet, dan wijst het Rijk een plek aan waar de opvang komt.

Wij kunnen ons voorstellen dat u vragen hebt over de opvang vluchtelingen. Neem dan contact met ons op. Mail naar gemeente@ommen.nl of bel met het nummer 14 0529. Wij zijn telefonisch bereikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 8.30 en 17.00 uur.