“Ook in de natuur laat criminaliteit sporen achter”
Jeroen Oosterbroek over ondermijning in het buitengebied van Ommen
Het buitengebied van Ommen is een plek waar inwoners en bezoekers genieten van de natuur. Maar de rust en ruimte kunnen ook aantrekkelijk zijn voor criminelen. Denk aan het dumpen van drugsafval of illegale hennepteelt. Jeroen Oosterbroek is buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) bij Staatsbosbeheer. Tijdens zijn werk ziet hij welke gevolgen criminaliteit kan hebben voor de natuur. “Juist mensen die het gebied goed kennen, kunnen helpen door opvallende situaties te melden.”
Van loslopende honden tot drugsafval
Jeroen werkt als boa en boa-coördinator bij Staatsbosbeheer. Zijn werkgebied loopt van Deventer tot het Ketelmeer en van Zwolle tot aan de Duitse grens. Ook de natuurgebieden in en rondom Ommen vallen hieronder.
Zijn werk is afwisselend. Zo houdt hij onder andere toezicht op de regels in natuurgebieden, controleert hij vissers en spreekt hij bezoekers aan die zich niet aan de regels houden. Soms komt hij tijdens zijn werk ook situaties tegen die te maken hebben met criminaliteit, zoals illegale afvaldumpingen.
“Ondermijning is niet onze hoofdtaak. Wij zijn er in de eerste plaats om de natuur te beschermen en ervoor te zorgen dat iedereen ervan kan genieten. Toch zien we tijdens ons werk ook de gevolgen van criminaliteit in de natuur.”
Criminaliteit laat sporen achter in de natuur
Afgelegen natuurgebieden kunnen worden gebruikt voor illegale activiteiten. Jeroen komt bijvoorbeeld dumpingen van asbest en drugsafval tegen. Ook worden er soms hennepplanten in natuurgebieden gekweekt.De gevolgen kunnen groot zijn. Zo vertelt Jeroen over een dumping van ongeveer duizend liter chemisch afval in vaten langs een zandweg: “De gevaarlijke stoffen kwamen in de bodem terecht, waardoor de vervuilde grond moest worden afgegraven en opgeruimd.”
Ook herinnert hij zich een situatie waarbij vermoedelijk chemisch afval in het water terechtkwam. “Alle vissen gingen dood. Die moesten we vervolgens uit het water halen.” Dergelijke dumpingen zijn niet alleen schadelijk voor de natuur, maar kosten ook veel geld. Het opruimen van de vervuiling vraagt veel tijd en inzet.
Soms valt juist een kleine verandering op
Niet alle vormen van criminaliteit zijn direct zichtbaar. Volgens Jeroen begint het herkennen van verdachte situaties vaak bij het opmerken van veranderingen.“Als ergens normaal gesproken bijna niemand komt en er ineens veel auto’s rijden of mensen rondlopen, dan valt dat op. Soms ontstaat er zelfs een nieuw paadje naar een afgelegen plek in het bos. Dan vragen wij ons af wat daar gebeurt.”
Dat hoeft niet te betekenen dat er iets strafbaars aan de hand is. Toch kunnen zulke veranderingen aanleiding zijn om een situatie beter te bekijken. Jeroen noemt illegale hennepteelt als voorbeeld: “We hebben ook in Ommen wel eens een professionele hennepkwekerij in het bos aangetroffen. De planten stonden verscholen tussen jonge bomen en waren daardoor niet direct zichtbaar.”
Samen zien we meer
Staatsbosbeheer werkt samen met onder andere de gemeente, politie, waterschappen en natuurorganisaties zoals Landschap Overijssel. Ze wisselen informatie uit en voeren gezamenlijke controles uit. Ook meldingen van inwoners en recreanten zijn daarbij belangrijk. Zij kennen hun omgeving vaak goed en merken veranderingen soms eerder op.
Toch ziet Jeroen dat mensen niet altijd een melding maken. Ze twijfelen of iets wel verdacht is of denken dat er niets met hun melding gebeurt. “Niet iedere melding leidt direct tot een concrete actie, maar de informatie wordt wel vastgelegd. Als er vaker meldingen over dezelfde plek binnenkomen, kunnen we een patroon herkennen en gericht actie ondernemen.”
Daarom roept hij inwoners op om opvallende situaties te melden, ook bij twijfel. Zelf op onderzoek uitgaan is niet nodig. “U hoeft echt niet als politieagent door het bos te lopen. Geniet vooral van de natuur. Maar als u iets ziet wat u niet vertrouwt, meld het dan.”
Een veilig buitengebied
Volgens Jeroen begint een veilig buitengebied bij oplettendheid. Niet alleen van handhavers, maar van iedereen die er woont, werkt of recreëert.“We wonen, werken en wandelen hier en genieten allemaal van de natuur. Laten we er samen op letten dat dit zo blijft. Want uiteindelijk willen we allemaal kunnen blijven genieten van een mooi en veilig buitengebied.”
Ondermijning in het buitengebied: wat kunt u doen?
Let op veranderingen in uw omgeving
Staan er regelmatig onbekende voertuigen op een afgelegen plek? Ziet u ineens veel activiteit op een plek waar normaal weinig mensen komen? Dat kan een reden zijn om alert te zijn.
Herken mogelijke signalen
Denk aan achtergelaten vaten of jerrycans, verdachte afvaldumpingen, nieuwe paadjes naar afgelegen plekken of ongebruikelijke activiteiten in natuurgebieden.
Ga niet zelf op onderzoek uit
Ziet u iets wat u niet vertrouwt? Probeer dan niet zelf uit te zoeken wat er aan de hand is, maar meld uw zorgen bij de politie.
Meld ook als u twijfelt
U hoeft niet zeker te weten dat er iets strafbaars gebeurt. Ook een kleine aanwijzing kan, samen met andere meldingen, waardevolle informatie opleveren.
Meld verdachte situaties
Heeft u een vermoeden van ondermijning of maakt u zich zorgen over een situatie? Dan kunt u dit op verschillende manieren melden:
- Bij de politie: bel 0900-8844.
- Bij Meld Misdaad Anoniem: bel 0800-7000 of meld online via www.meldmisdaadanoniem.nl.
- Bij de gemeente Ommen: maak een online melding via www.ommen.nl/meldpunt-ondermijning.