Erik Pluim over natuurbrandpreventie in Ommen: "Gebruik uw nuchtere verstand"

Ommen heeft veel waardevolle natuur. De Lemelerberg, Besthmenerberg, bossen, heidevelden en recreatiegebieden worden volop bezocht door inwoners, recreanten en toeristen. In droge periodes zijn deze gebieden extra kwetsbaar: droog gras, blad en hout vatten dan snel vlam. Daarom is het belangrijk dat we samen alert zijn.

Volgens Erik Pluim, teamleider bij de Veiligheidsregio IJsselland, begint natuurbrandpreventie bij bewustwording: “Veruit de meeste natuurbranden ontstaan door menselijk handelen. Vaak gebeurt dat zonder dat mensen het doorhebben.”

Voorkomen blijft belangrijk

In Ommen zijn de afgelopen jaren gelukkig weinig grote natuurbranden geweest. “Er zijn risico’s genoeg, maar weinig incidenten. En dat willen we natuurlijk graag zo houden. Dat vraagt blijvende aandacht. Zeker in droge periodes, wanneer veel inwoners en bezoekers buiten zijn en de recreatiegebieden volop worden gebruikt.”

Ook veel recreatieondernemers zijn daar volgens Erik al actief mee bezig. Hij ziet dat zij hun gasten waarschuwen wanneer open vuur, barbecueën of vuurkorven niet toegestaan zijn. “Ze zijn daar echt alert op.”

Een natuurbrand is voortdurend in beweging

“Het bestrijden van een natuurbrand is dynamisch”, vertelt Erik. “Bij een gebouwbrand is vaak duidelijk waar de brandhaard zit. In de natuur is dat minder voorspelbaar. Rook verspreidt zich makkelijk door het bos. Je ziet dan wel rook, maar niet altijd meteen waar het vuur precies zit. En als de wind aantrekt, kan een brand zich snel verplaatsen.”

In natuurgebieden is snel de juiste route vinden niet vanzelfsprekend. Daarvoor gebruikt de brandweer een digitaal navigatiesysteem met actuele kaarten van natuurgebieden. Daarop staat onder meer welke routes gebruikt kunnen worden, waar bluswater beschikbaar is en waar andere brandweerwagens rijden. “Het is eigenlijk een soort adressering in de natuur”, legt Erik uit. “Zo weten de bevelvoerders van de brandweerwagens waar ze moeten zijn en hoe ze veilig kunnen rijden.”

Die voorbereiding is in Ommen belangrijk. Ongeveer een derde van de gemeente bestaat uit natuurgebied. In zo’n groot gebied helpen goede bereikbaarheid, duidelijke routes en alertheid van mensen in het gebied om snel en goed te kunnen reageren. Dat vraagt inzet van de brandweer, maar ook oplettendheid van inwoners, ondernemers en bezoekers.

Noaberschap helpt

Erik benadrukt dat er in Ommen al veel kracht zit in de samenleving. “Hier zijn mensen nuchter. Er is noaberschap. Inwoners letten op elkaar en spreken elkaar aan als dat nodig is.”

Ook agrariërs spelen daarbij een belangrijke rol. Ommen heeft een eigen bosbrandweergroep: een netwerk van 60 boeren waarvan 30 met trekkers en giertanks. Zij kennen het gebied goed en kunnen helpen door met water een natte zone rond een brandhaard te maken. “Als er echt iets gebeurt, zijn deze mensen snel te bereiken. Dat lokale netwerk is belangrijk.”

Ook recreanten zijn belangrijk. “Meldingen komen vooral van mensen in het gebied. Zij zijn eigenlijk onze ogen en oren.”

Ervaring met natuurbranden

Als teamleider van de handcrew Overijssel, een speciaal team dat lopend natuurbranden bestrijdt, weet Erik hoe snel een natuurbrand zich kan ontwikkelen. Ook deed hij ervaring op in het buitenland. “Daar zie je hoe groot de impact van vuur kan zijn. Hele gebieden kunnen in korte tijd veranderen in verschroeide grond. Dat maakt indruk.”

Juist daarom benadrukt hij het belang van preventie. “Bangmakerij heeft niemand wat aan. Het gaat er juist om dat we nuchter blijven nadenken. Droogte en klimaatverandering zorgen ervoor dat het risico op natuurbrand groter wordt. Daarom is het belangrijk dat mensen weten waar ze op moeten letten en wat ze zelf kunnen doen.”

Samen veilig in Ommen

Hoe houden we Ommen samen veilig? Volgens Erik begint dat met alert zijn, vooral in droge periodes. Kijk daarom op natuurbrandrisico.nl welke fase geldt in uw gebied. Bij fase 1 zijn natuurbeheerders en brandweer voorbereid, maar zijn er nog geen extra maatregelen nodig. Bij fase 2 is het al langere tijd droog en is de kans op brand groter. Soms gelden er dan extra regels voor open vuur of vuurkorven. “Gebruik uw nuchtere verstand”, zegt Erik. “Geen open vuur als het droog is, geen peuken in de natuur en let een beetje op elkaar.”

Wat kunt u zelf doen om natuurbrand te voorkomen?

• Check het actuele natuurbrandrisico
  Op natuurbrandrisico.nl ziet u het actuele natuurbrandrisico in uw gebied en welke adviezen daarbij horen.
• Wees voorzichtig met vuur
  Check of barbecueën, een vuurkorf of open vuur is toegestaan. Zet een barbecue altijd op een stabiele, onbrandbare ondergrond en houd water of zand bij de hand.
• Laat geen afval achter
  Maak een sigaret goed uit en gooi deze in een afvalbak of neem hem mee. Laat ook geen glas of ander afval achter. Dit kan brand veroorzaken.
• Parkeer op officiële plekken
  Parkeer niet in hoog en droog gras en blokkeer geen slagbomen of doorgangen voor hulpdiensten.
• Meld verdachte situaties
  Ziet u iets dat u niet vertrouwt? Meld dit bij de terreineigenaar of bel 112. Onthoud de locatie en eventueel kenmerken van personen of voertuigen.
• Als er toch brand ontstaat
  Ga zo snel mogelijk weg van de brand, liefst naar de openbare weg. Loop haaks op de richting waarin de brand zich verspreidt. Help anderen en bel 112.

Tip: download de 112NL-app. Daarmee ziet de meldkamer direct waar u bent.